Wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów

Numer projektuUD289
Tytuł

Projekt ustawy o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw

Rodzaj dokumentuprojekty ustaw
Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie

W ramach świadczeń przewidzianych w ustawie z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą COVID-19, udzielane są m.in. świadczenia z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na rzecz ochrony miejsc pracy dla przedsiębiorców i innych uprawnionych podmiotów w formie dofinansowania wynagrodzeń pracowników. Do dnia 31 sierpnia 2021 r. wojewódzkie urzędy pracy udzieliły wsparcia na kwotę 16.036 mln zł dla 110 670 podmiotów.
Ze względu na bezprecedensową sytuację wywołaną epidemią COVID-19 i potrzebę wsparcia w możliwie najkrótszym czasie podmiotów znajdujących się w trudnej sytuacji ekonomicznej, świadczenia z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na rzecz ochrony miejsc pracy były udzielane na podstawie wniosków, które opierały się na oświadczeniach o spełnianiu warunków uprawniających do ubiegania się o wsparcie, składanych przez ubiegające się o to wsparcie podmioty.
Skala planowanego i udzielonego wsparcia przez wojewódzkie urzędy pracy spowodowała, że ustawa COVID-19 przewiduje na ostateczne rozliczenie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy udzielonych z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych okres 3 lat od zakończenia okresu objętego dofinansowaniem wynagrodzeń pracowników dla danego beneficjenta.
Doprecyzowanie przepisów dotyczących rozliczenia otrzymanego wsparcia i zwrotów środków minimalizuje ryzyko powstawania różnych interpretacji oraz wydawania różnych rozstrzygnięć przez organy stosujące te przepisy, a także przez sądy. Tym samym projekt przyczyni się do większej pewności prawa. Obecnie może być zastosowana podobna ścieżka postępowania dotycząca zwrotów środków, jak przewidziana w projekcie ustawy, niemniej jednak wymaga dogłębnej analizy przepisów prawa. Dzięki proponowanej zmianie beneficjenci pomocy będą mieli większą świadomość swojej sytuacji prawnej w związku z uzyskaniem pomocy oraz możliwych konsekwencji w przypadku braku realizacji obowiązków wynikających z ustawy COVID-19.
Projekt wpłynie również pozytywnie na usprawnienie rozliczeń, co również jest korzystne dla odbiorców wsparcia. Beneficjenci szybciej uzyskają ostateczne rozliczenie i pewność, że ich rozliczenie zostało uznane za dokonane prawidłowo.
Doprecyzowania wymaga również kwestia finansowania kosztów obsługi dla wojewódzkich urzędów pracy w kolejnych latach. Ustawa COVID-19 przewiduje możliwość przekazania wojewódzkim urzędom pracy środków na finansowanie kosztów obsługi realizacji rozwiązań przewidzianych dla podmiotów, o których mowa w art. 15g ust. 1-2, art. 15g1, art. 15ga ust. 1 i 5, art. 15gg ust. 1 i 2 , art. 15gga ust. 1 oraz art. 15gga1 ust. 1, w wysokości maksymalnie do 0,5% kwoty przekazanej przez dysponenta Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na realizację tych zadań. Wypłata wsparcia na rzecz przedsiębiorców i innych podmiotów jest realizowana przez wojewódzkie urzędy pracy w latach 2020 i 2021, natomiast zadania związane z rozliczaniem (ze względu na ich skomplikowany charakter i czasochłonność) zostały zaplanowane na 3 lata od zakończenia okresu objętego dofinansowaniem.
Ze względu na przedłużający się okres trwania epidemii COVID-19 i długi okres trwania lockdownu, dotychczas funkcjonujące w ramach ustawy COVID-19 ułatwienia dla pożyczkobiorców korzystających z pożyczek z Funduszu Pracy na podjęcie działalności gospodarczej lub na utworzenie stanowiska pracy (w ramach Programu „Wsparcie w starcie”, realizowanego przez BGK) okazały się niewystarczające. Dlatego też powstała potrzeba wydłużenia możliwości stosowania odstępstw od podstawowych zasad realizacji pożyczek oraz niestosowania sankcji za niedotrzymanie warunków zawartych umów.
Projekt zawiera także propozycje udoskonalenia przepisów dotyczących funkcjonowania Turystycznego Funduszu Pomocowego (dalej także jako: „TFP”) powołanego na mocy art. 15kc ustawy COVID­­­‑19. Środki gromadzone na rachunku Turystycznego Funduszu Pomocowego mają za zadanie wesprzeć w przyszłości organizatorów turystyki umożliwiając im zwrot podróżnym pieniędzy za imprezy niezrealizowane z powodu wystąpienia w Polsce lub w miejscu realizacji imprezy turystycznej nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności, takich jak np. pandemia, czy inne sytuacje kryzysowe, jak np. katastrofy naturalne. Ponieważ, zgodnie z art. 15kc ust. 23 do procedury wypłat z TFP stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące wypłat z Turystycznego Funduszu Zwrotów (dalej także jako: „TFZ”), stąd zmiany przepisów zawarte w niniejszej ustawie dotyczą także, procedury związanej z wypłatami z TFZ. Wprowadzane zmiany podyktowane są doświadczeniami związanym z procesem wypłat środków z Turystycznego Funduszu Zwrotów i mają na celu, przede wszystkim usprawnienie procedury, która będzie stosowana w przypadku zaistnienia konieczności uruchomienia  wypłat z Turystycznego Funduszu Pomocowego.
Ponadto w projekcie zawarto także propozycje zmian do ustawy  z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych. Zaistniały w branży turystycznej kryzys wywołany wybuchem światowej pandemii oprócz oczywistych skutków w postaci zahamowania ruchu turystycznego, pozwolił także na weryfikację dotychczasowo funkcjonujących przepisów w obszarze gospodarki turystycznej, a także na zwiększenie ich efektywności.
Aktualne przepisy ustawy  z dnia 20 kwietnia  2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, nie zapewniają narzędzi pozwalających ministrowi właściwemu ds. pracy na uruchomienie i na pilne wdrożenie programu mającego na celu aktywizację zawodową , integrację i aktywność społeczną cudzoziemców będących w szczególnej sytuacji.
Dodatkowo, przy okazji analizy obecnych przepisów dostrzeżono brak uzasadnienia dla rozwiązania, mówiącego o tym, że spółki nieruchomościowe miałyby być zobligowane do złożenia sprawozdania o stosowanych terminach zapłaty, zgodnie z ustawą z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych.

Istota rozwiązań ujętych w projekcie

Proponowany projekt przewiduje kompleksowe uzupełnienie przepisów w zakresie rozliczeń świadczeń przyznanych z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na rzecz ochrony miejsc pracy w ramach pomocy państwa w związku z epidemią COVID-19.
Projekt przewiduje usprawnienie działania wojewódzkich urzędów pracy, na których spoczywa obowiązek realizacji rozliczeń i kontroli wsparcia udzielonego z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych przedsiębiorcom i innym podmiotom poprzez doprecyzowanie przepisów dotyczących rozliczeń i kontroli, a także ewentualnych zwrotów środków, w tym doprecyzowanie przepisów dotyczących zwrotów częściowych i zwrotu całego dofinansowania.
Doprecyzowanie przepisów o zwrotach jest korzystne dla podmiotów korzystających ze wsparcia, ponieważ nastąpi zawężenie przypadków, w których możliwe jest żądanie zwrotu całego dofinansowania. Doprecyzowanie przepisów w tym zakresie również minimalizuje ryzyko powstawania różnych interpretacji oraz wydawania różnych rozstrzygnięć przez organy stosujące te przepisy, a także przez sądy.
Usprawnienie rozliczeń jest korzystne dla odbiorców wsparcia. Beneficjenci szybciej uzyskają ostateczne rozliczenie i pewność, że ich rozliczenie zostało uznane za dokonane prawidłowo.
Ponadto projekt nadaje wojewódzkim i powiatowym urzędom pracy uprawnienie do występowania do instytucji publicznych, które udzielały wsparcia w okresie obowiązywania stanu epidemii, w związku z wystąpieniem tego stanu, oraz do organów Krajowej Administracji Skarbowej i Państwowej Inspekcji Pracy o informacje mające znaczenie dla oceny spełniania warunków przyznania świadczeń na podstawie ustawy COVID-19 i prawidłowości wykorzystania przyznanych środków.
Projekt przewiduje wydłużenie terminów na rozpatrzenie wniosków i przyznanie wsparcia dla wojewódzkich i powiatowych urzędów pracy. Ze względu na skalę zainteresowania wsparciem oferowanym przez te urzędy nie udało się zrealizować tych zadań w zaplanowanym w ustawie termie (do 31 sierpnia br.).
Projekt wprowadza podstawę prawną do uwzględnienia w Planie finansowym Funduszu Pracy i Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w latach 2022-2024 kosztów na dalszą realizację zadań wynikających z ustawy COVID-19 (głównie środki na wnioski rozpatrzone pozytywnie w wyniku odwołań od odmowy przyznania wsparcia oraz na koszty wynikające ze spraw przegranych przed samorządowymi kolegiami odwoławczymi lub sądami, a także na koszty obsługi).
Zaproponowane zmiany nie wpłyną na sektor finansów publicznych. Ewentualne wydatki będą pokrywane w ramach przyznanych limitów FGŚP. Projekt zakłada utrzymanie dalszego finansowania kosztów obsługi dla wojewódzkich urzędów pracy na dotychczasowym poziomie tj. do 0,5 %.
Projekt przewiduje również pozytywne zmiany dla pożyczkobiorców korzystających z pożyczek z Funduszu Pracy na podjęcie działalności gospodarczej lub na utworzenie stanowiska pracy. Dzięki proponowanej zmianie nastąpi dalsze uelastycznienie realizacji obowiązków wynikających z umów pożyczki, co ułatwi przedsiębiorcom przetrwanie trudnej sytuacji wynikającej ze skutków gospodarczych epidemii COVID-19.
Projekt przewiduje korzystne zmiany dla osób, które chciałyby skorzystać z pożyczek z Funduszu Pracy na podjęcie działalności gospodarczej, a które musiały zakończyć prowadzenie działalności gospodarczej w związku ze skutkami gospodarczymi  będącymi następstwem epidemii COVID-19 (przebranżowienie). Projekt przewiduje wprowadzenie możliwości korzystania z pożyczek na podjęcie działalności gospodarczej z pewnymi ułatwieniami w stosunku do podstawowych zasad w związku z wystąpieniem COVID-19 ‒ zniesienie obowiązku nieprowadzenia działalności gospodarczej przez ostatnie 12 mies. przed złożeniem wniosku o pożyczkę.
Zaproponowane w projekcie zmiany stworzą Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) możliwość nienaliczania odsetek od zwróconego nienależnie pobranego świadczenia postojowego, za okres od dnia przypadającego po dniu wydania decyzji do dnia spłaty określonego w decyzji. Osoba zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia postojowego nie powinna bowiem ponosić negatywnych skutków w postaci odsetek, w przypadku dokonania zwrotu tego świadczenia w terminie wskazanym w decyzji. Ponadto, doręczanie decyzji i innych pism dotyczących nienależnie pobranego świadczenia postojowego w postaci elektronicznej na profilu informacyjnym utworzonym w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez ZUS znacznie ograniczą koszty ponoszone przez Zakład oraz przyczynią się do usprawnienia nie tylko postępowań prowadzonych obecnie w formie papierowej (wymagających m.in. wydruku rozstrzygnięć, ich wysyłki oraz monitorowania doręczeń) ale także kontaktów z osobami zobowiązanymi do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia postojowego.
Przewidziane w projekcie zmiany w zakresie funkcjonowania Turystycznego Funduszu Pomocowego podyktowane są doświadczeniami związanym z procesem wypłat środków z Turystycznego Funduszu Zwrotów. Zaproponowane zmiany mają pomóc w sprawnej i terminowej wypłacie środków przypadku zaistnienia konieczności uruchomienia  wypłat.|
Zmiana ustawy z dnia 20 kwietnia  2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2021 r. poz. 1100, z późn. zm.) zakłada umożliwienie ogłoszenia przez ministra właściwego do spraw pracy programu mającego na celu aktywizację zawodową, integrację i aktywność społeczną cudzoziemców będących w szczególnej sytuacji. Projekt zakłada, że minister ogłosi program a następnie będzie mógł zlecić realizację ww. programu podmiotom wskazanym w ustawie. Wybór podmiotów realizujących zadania programu następować będzie w ramach konkursu ofert skierowanego do organizacji pozarządowych, podmiotów, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-4 ustawy  (tj. publicznych służb zatrudnienia, Ochotniczych Hufców Pracy, agencji zatrudnienia, instytucji szkoleniowych) oraz jednostek samorządu terytorialnego.
Ogłoszenie o konkursie oraz jego wynik będzie zamieszczany w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej ministra właściwego do spraw pracy. W ustawie określono niezbędne informacje jakie ma zawierać ogłoszenie o konkursie oraz złożona oferta. W ustawie przewidziano możliwość powołania przez ministra właściwego do spraw pracy zespołu do oceny ofert. Realizacja programu aktywizacyjnego dla cudzoziemców będzie odbywała się na podstawie umowy zawartej z podmiotem wyłonionym w drodze konkursu. W projekcie określono niezbędne elementy jakie ma zawierać ta umowa. W ustawie wskazano również, że przekazane środki będą podlegać zwrotowi w przypadku niezrealizowania programu aktywizacyjnego dla cudzoziemców.
Zaproponowane w projekcie zmiany do ustawy  o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych mają na celu udoskonalenie obowiązujących procedur oraz zwiększenie bezpieczeństwa świadczonych przez przedsiębiorców turystycznych usług.
Projekt przewiduje ponadto nowelizację ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych poprzez zmianę niektórych odwołań w niej zawartych. Dzięki temu spółki nieruchomościowe zostaną wyłączone z obowiązku sprawozdawczego dot. stosowanych przez nie terminów zapłaty.

Organ odpowiedzialny za opracowanie projektuMRiPS
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektuMarlena Maląg Minister Rodziny i Polityki Społecznej
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RMMRiPS
Planowany termin przyjęcia projektu przez RMIV kwartał 2021 r. - ZREALIZOWANY Rada Ministrów przyjęła 12 października 2021 r. w trybie obiegowym
Informacja o rezygnacji z prac nad projektem (z podaniem przyczyny)-

Opcje strony

Data modyfikacji : 18.10.2021
do góry