Wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów

Numer projektuID195
Tytuł

Projek uchwały Rady Ministrów w sprawie przyjęcia Strategii dla ciepłownictwa do 2030 r. z perspektywą do 2040 r.

Rodzaj dokumentuprojekty innych dokumentów rządowych
Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie

Strategia dla Ciepłownictwa realizuje cele przedstawione przez Projekt Polityki Energetycznej Polski 2040 oraz Krajowy Plan na rzecz Energii i Klimatu.
Polski sektor ciepłowniczy dzieli się na dwa główne podsektory:
Ciepłownictwo systemowe – obszar regulowany przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki zawierający sobie
przedsiębiorstwa produkujące i dostarczające ciepło na potrzeby innych podmiotów.
Ciepłownictwo niesystemowe – pozostała część sektora w której największą grupę stanowią indywidualne źródła ciepła w gospodarstwach domowych.
W obu segmentach najważniejszym paliwem jest obecnie węgiel kamienny, a w ciepłownictwie niesystemowym znaczny udział posada również drewno opałowe. Skutkiem jest wysoka emisyjność CO2 oraz przede wszystkim zanieczyszczeń powietrza w ciepłownictwie niesystemowym.
W ciepłownictwie systemowym emisje zanieczyszczeń zostały znacznie ograniczone przez europejskie normy, jest więc preferowaną metodą ogrzewania pod kątem jakości powietrza. Jednocześnie ciepłownie i elektrociepłownie o mocy powyżej 20 MW podlegają pod europejski system handlu uprawnieniami do emisji CO2 EU ETS. Gwałtowny wzrost cen uprawnień do emisji dwutlenku węgla w ostatnich latach, spowodował podwyższenie kosztów dla przedsiębiorstw ciepłowniczych, które nie są wystarczająco odzwierciedlane w taryfach, co skutkuje złą kondycją finansową.
Dyrektywa o promowaniu energii ze źródeł odnawialnych EU/2018/2001 wprowadziła cel wzrostu udziału OZE w
ciepłownictwie o 1,1 pkt. procentowego rocznie w okresie 2021-2030, co w przypadku Polski oznacza osiągnięcie poziomu 28,4% OZE w całym ciepłownictwie w 2030 roku. Obecne tempo wzrostu, zwłaszcza w ciepłownictwie systemowym, jest niewystarczające do wypełnienia tego zobowiązania – udział OZE w tym obszarze wzrósł z 2,9% w 2002 do 9,5% w 2019.
Barierą rozwoju ciepłownictwa systemowego jest uznanie danego systemu ciepłowniczego za „efektywny” wg definicji z Dyrektywy 2012/27/EU. Definicja została transponowana do ustawy Prawo Energetyczne i zgodnie z jej brzmieniem: efektywny system ciepłowniczy to system w którym do produkcji ciepła lub chłodu wykorzystuje się co najmniej w 50 proc. energię ze źródeł odnawialnych lub w 50 proc. ciepło odpadowe lub w 75 proc. ciepło pochodzące z kogeneracji lub w 50 proc. wykorzystuje się połączenie ww. energii i ciepła. System niespełniający tego warunku nie może uzyskać pomocy ze środków publicznych, chyba że w efekcie dokonanej inwestycji uzyska status efektywnego. Obecnie warunek spełnia ok. 10 % systemów.
Wobec powyższych kwestii, konieczne jest wsparcie sektora i przeprowadzenie transformacji w kierunku gospodarki niskoemisyjnej i zrównoważonej.

Istota rozwiązań ujętych w projekcie

Strategia przedstawia obecną sytuację sektora, wyznacza cele zgodne z dokumentami strategicznymi, a następnie metody ich realizacji. Zawarte w projekcie propozycje rozwiązań:
- Transformacja miksu paliwowego w kierunku odnawialnych źródeł energii wspieranych gazem ziemnym. Poza
obniżeniem emisji gazów cieplarnianych konieczne jest zredukowanie ilości zanieczyszczeń powietrza
generowanych przez, przede wszystkim, indywidualne paleniska opalane niskiej jakości paliwami stałymi.
- Zmiana środowiska regulacyjnego ciepłownictwa systemowego – przede wszystkim urealnione zostaną taryfy.
Sytuacja finansowa spółek sektora jest uzależniona od ustalanych przez Prezesa URE stawek, w ciągu ostatnich kilku lat kondycja finansowa sektora się pogarsza. Konieczne jest dostosowanie taryf do realiów ciepłownictwa systemowego poprzez standaryzację i uproszczenie procedur oraz zawarcie mechanizmów zachęcających do inwestowania.
- Wprowadzenie systemu gwarancji pochodzenia ciepła systemowego. Działający na podobnych zasadach jak obecnie funkcjonujący system gwarancji w elektroenergetyce. W przypadku ciepłownictwa, które w odróżnieniu od sytemu elektroenergetycznego, stanowi kilkaset odrębnych systemów ciepłowniczych, znaczenie gwarancji pochodzenia początkowo będzie miało wymiar informacyjny i lokalny. Nie mniej w perspektywie kolejnej dekady, wraz z upowszechnieniem instalacji OZE w systemach ciepłowniczych, może nabrać znaczenia chociażby przy wyborze lokalizacji biznesowych lub zakupie mieszkań.
- Wykorzystanie na szeroką skalę ciepła z odpadów komunalnych oraz ciepła odpadowego. Tam gdzie jest to
technicznie wykonalne i ekonomicznie opłacalne należy wykorzystywać ciepło odpadowe, tj. ciepło powstałe w
wyniku procesów przemysłowych, dotychczas niewykorzystywane. Tam gdzie konieczne i uzasadnione lokalnymi zasobami, nastąpi rozwój instalacji termicznego przekształcania odpadów komunalnych w nowoczesnych, spełniających ostre kryteria środowiskowe instalacjach, wytwarzających energię elektryczną i ciepło w kogeneracji.
- Aktywizacja Jednostek Samorządu Terytorialnego w zakresie energetyki cieplnej przy wsparciu administracji
centralnej. Ciepłownictwo jest w znacznym stopniu uzależnione od uwarunkowań lokalnych, a co za tym idzie
przebieg transformacji zależeć będzie od działań podejmowanych na poziomie gminy. Obecnie gminy mają
obowiązek sporządzania planów zaopatrzenia ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe, nie jest on jednak
realizowany w zadowalający sposób - w 2018 roku jedynie 22% gmin posiadało taki plan. Aktywizacja gmin jest
konieczna do sprawnej implementacji ciepła odpadowego oraz ciepała z odpadów komunalnych. Jednocześnie proces należałoby ułatwić poprzez usystematyzowanie sporządzania planu oraz szkolenie odpowiednio wykwalifikowanego personelu.

Organ odpowiedzialny za opracowanie projektuMKiŚ
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektuMichał Kurtyka Minister Klimatu i Środowiska
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RMMKiŚ
Planowany termin przyjęcia projektu przez RMIV kwartał 2021 r.
Informacja o rezygnacji z prac nad projektem (z podaniem przyczyny)-

Opcje strony

do góry