Wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów

Numer projektuUD257
Tytuł

Projekt ustawy o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw 

Rodzaj dokumentuprojekty ustaw
Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie

Od kilku lat minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa podejmuje działania, w tym legislacyjne zmierzające do systemowej eliminacji użytkowania wieczystego w Polsce. Stanowią one odpowiedź na obserwowane od wielu lat zainteresowanie użytkowników wieczystych nabywaniem gruntów na własność, jak również na głosy orzecznictwa oraz doktryny kwestionujące niektóre cechy prawa użytkowania wieczystego. Zastrzeżenia co do racjonalności tego prawa są zgłaszane w odniesieniu do użytkowania wieczystego ustanowionego zarówno na cele niekomercyjne (np. garaże, zapewnienie obsługi komunikacyjnej, technicznej), jak i na cele prowadzenia działalności gospodarczej (mikro, małe, średnie i duże przedsiębiorstwa).
Pierwszym etapem założonej reformy jest ustawa z dnia 20 lipca 2018 r.  o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2020 r. poz. 2040). Ustawa ta spowodowała przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe, we własność, z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2019 r. i wykluczyła co do zasady ustanawianie nowych praw użytkowania wieczystego na takie cele, jako wyraz dążenia ustawodawcy do stopniowej eliminacji tego prawa.
Przedstawiony projekt zmiany ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw stanowi kolejny etap reformy użytkowania wieczystego, który ma na celu umożliwienie nabycia prawa własności użytkownikom wieczystym gruntów wykorzystywanych na cele inne niż mieszkaniowe, w tym przedsiębiorcom, z uwzględnieniem reguł odpłatności zastosowanych w ramach instytucji uwłaszczenia ex lege.
Niepewność co do potencjalnych podwyżek opłat za użytkowanie wieczyste lub w dalszej perspektywie, odnośnie przedłużenia umowy po upływie okresu trwania użytkowania wieczystego powoduje, że kolejny etap reformy użytkowania wieczystego jest oczekiwany w szczególności przez przedsiębiorców, którzy manifestują obawy odnośnie celowości oraz bezpieczeństwa długofalowego inwestowania na gruntach będących przedmiotem użytkowania wieczystego. Dodatkową barierą dla przedsiębiorców są problemy z nabywaniem własności użytkowanych wieczyście gruntów, gdyż obowiązująca w art. 69 ustawy o gospodarce nieruchomościami zasada odpłatności za nabycie prawa własności została zakwestionowana pod względem zgodności z zasadami udzielania pomocy publicznej i w ocenie Komisji Europejskiej wymaga modyfikacji w sposób eliminujący ryzyko udzielenia niedozwolonej pomocy publicznej. Ocena ta obliguje do wprowadzenia odmiennych od dotychczasowych zasad odpłatności za nabycie gruntów publicznych, uwzględniających ich wartość rynkową oraz wymagane oprocentowanie płatności w przypadku jej rozłożenia w czasie.
Brak perspektywy wzmocnienia prawa do gruntu za cenę możliwą do zaakceptowania przez użytkownika wieczystego, zniechęca przedsiębiorców do podejmowania inicjatywy i działań na gruntach oddanych w użytkowanie wieczyste. Mając zatem na względzie politykę rządu w zakresie wspierania przedsiębiorczości i innowacyjności, istotne jest zapewnienie stabilności prawnej użytkownikom wieczystym inwestującym na gruntach publicznych, co w perspektywie przełoży się na rozwój przedsiębiorstw prowadzących działalność na gruntach publicznych, a w ujęciu globalnym wpłynie na wzrost potencjału gospodarczego kraju.

Istota rozwiązań ujętych w projekcie

Doświadczenia z I etapu reformy w praktycznym stosowaniu zasad przekształcenia użytkowania wieczystego na gruntach mieszkaniowych pozwoliły na sformułowanie wniosku, że funkcjonująca już od 2019 r., zasadnicza koncepcja odpłatności, może zostać przyjęta także w odniesieniu do gruntów innych niż mieszkaniowe, zbywanych w procedurze cywilnej, w tym na rzecz przedsiębiorców, w sposób zgodny z zasadami udzielania pomocy publicznej.
Proponowane rozwiązanie polega na zastosowaniu mechanizmów rynkowych przy ustalaniu ceny nabycia prawa własności gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego, w tym w szczególności gruntów wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej. Przyjęcie projektowanych rozwiązań zapewni spójny i sprawiedliwy mechanizm odpłatności za grunt, który w konsekwencji umożliwi ewolucyjne, stopniowe wygaszanie prawa użytkowania wieczystego.

Organ odpowiedzialny za opracowanie projektuMRPiT
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektuAnna Kornecka Podsekretarz Stanu
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RMMRPiT
Planowany termin przyjęcia projektu przez RMI kwartał 2022 r.
Informacja o rezygnacji z prac nad projektem (z podaniem przyczyny)-

Opcje strony

do góry