Wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów

Numer projektuIC17
Tytuł

Projekt uchwały Rady Ministrów w sprawie przyjęcia dokumentu „Kierunki rozwoju transportu intermodalnego do 2030 r. z perspektywą do 2040 r.”

Rodzaj dokumentuprojekty innych dokumentów rządowych
Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie

Opracowanie przyjmowanego projektowaną uchwałą Rady Ministrów dokumentu „Kierunki rozwoju transportu intermodalnego do 2030 r. z perspektywą do 2040 r.”, zwanego dalej „KRTI”, wynika z dwóch przesłanek.
Po pierwsze, transport intermodalny, którego rola została podkreślona w Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju do roku 2020 (z perspektywą do 2030 r.) oraz w Strategii Zrównoważonego Rozwoju Transportu do 2030 roku, nie był do tej pory przedmiotem opracowania na poziomie dokumentu o charakterze strategicznym uwzględniającym potrzeby tego typu przewozów ze szczególnym uwzględnieniem uczestników tego rynku i powiązań między różnymi gałęziami transportu. KRTI jest zatem pierwszym dokumentem, który identyfikuje potrzeby oraz kreśli kierunki działań w zakresie rozwoju transportu intermodalnego w Polsce.
Po drugie, KRTI opracowano w celu realizacji oczekiwań Komisji Europejskiej, zgodnie z którymi sporządzenie rządowego dokumentu dotyczącego rozwoju transportu intermodalnego stanowi warunek ex-ante kwalifikowalności wydatków w sektorze transportu w perspektywie finansowej UE 2021–2027. Wymóg ten został określony w załączniku IV projektu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu i Migracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Instrumentu na rzecz Zarządzania Granicami i Wiz 2018/0196(COD) dla celów szczegółowych 3.2. „Rozwój zrównoważonej, inteligentnej, bezpiecznej i intermodalnej sieci TEN-T odpornej na zmianę klimatu” i 3.3 „Zrównoważona, inteligentna i intermodalna mobilność odporna na zmianę klimatu na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym, obejmująca lepszy dostęp do sieci TEN-T i mobilności transgranicznej”, w ramach celu 3 polityki „Lepiej połączona Europa dzięki zwiększeniu mobilności i udoskonaleniu regionalnych połączeń teleinformatycznych” wspieranego przez Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego i Fundusz Spójności (w związku z art. 4 ust. 1 i art. 11 ust. 1 i 2 ww. projektu rozporządzenia).

Istota rozwiązań ujętych w projekcie

KRTI powstały w oparciu o trwający od wielu lat dialog między sektorem prywatnym oraz publicznym, dotyczący szerszego wykorzystania potencjału i stwarzanych przez otoczenie szans rozwoju transportu intermodalnego w Polsce. W pracach nad KRTI uczestniczyli przedstawiciele administracji publicznej oraz przedstawiciele biznesu z branży Transport – Spedycja – Logistyka, w tym operatorzy transportu intermodalnego, zarządy portów morskich, przewoźnicy kolejowi, a także eksperci ze świata nauki. Podmioty te podkreślają szanse systemu transportu intermodalnego w Polsce, związane m.in. z położeniem geograficznym na przecięciu głównych europejskich kolejowych korytarzy towarowych, dostępem do Morza Bałtyckiego, modernizowaną w skali dotąd niespotykanej infrastrukturą kolejową oraz dostępnością środków UE na dofinansowanie transportu intermodalnego. Niepodważalnym faktem jest również dotychczasowy dynamiczny rozwój transportu intermodalnego: w okresie od przystąpienia Polski do UE kolejowe przewozy intermodalne wzrosły w Polsce z 282 tys. TEU w 2004 r. do 2 137 tys. TEU w 2019 r., tj. 7,6-krotnie.
W pierwszych trzech częściach KRTI przedstawiono m.in. analizę stanu zastanego kolejowego transportu intermodalnego, w tym infrastruktury liniowej, infrastruktury punktowej oraz taboru kolejowego wykorzystywanego w przewozach intermodalnych. Dokonano również przeglądu uwarunkowań strategicznych oraz finansowych rozwoju transportu intermodalnego, z uwzględnieniem opłat za dostęp do infrastruktury kolejowej oraz analizy rozwiązań stosowanych w innych krajach.
W kolejnych częściach KRTI zaprezentowano trendy przewozowe i prognozy rozwoju transportu intermodalnego oraz zidentyfikowano bariery dla rozwoju tego transportu. Określono również wizję, którą jest wzrost znaczenia Polski w globalnych łańcuchach dostaw oraz cel główny, jakim jest stworzenie optymalnych warunków dla integracji międzygałęziowej w polskim systemie transportowym i zwiększenia wykorzystania transportu kolejowego w przewozach intermodalnych. Przewidziano, że cel główny będzie realizowany przez trzy cele szczegółowe dotyczące wsparcia multimodalnych łańcuchów logistycznych, działań wzmacniających pozycję konkurencyjną transportu intermodalnego wobec innych gałęzi transportu oraz wykorzystania nowoczesnych technologii wspierających organizację i rozwój przewozów intermodalnych. Przedstawiono także propozycję realizacji czterech projektów flagowych obejmujących kompleksowe kierunki interwencji. Celem kompleksowych działań w zakresie transportu intermodalnego jest odpowiedź na wyzwania stojące przed możliwością dalszego rozwoju tego transportu w poszczególnych kierunkach transportowych oraz wybranych aspektach, uwzględniając uwarunkowania wewnętrzne (krajowe) i zewnętrzne (międzynarodowe). Wskazanie projektów flagowych ma również za zadanie koncentrację zadań inwestycyjnych oraz organizacyjnych wspierających rozwój transportu intermodalnego, ułatwiając osiągnięcie efektu synergii wdrażanych rozwiązań i osiągania założonych w KRTI celów.
W końcowych częściach KRTI określono system monitorowania i ewaluacji celów określonych dla transportu intermodalnego, w tym sprecyzowano wskaźniki weryfikacji postępów w osiąganiu określonego celu głównego, wskazano źródła finansowania realizacji przyjętych założeń,  a w zakresie ram wdrożeniowych – określono podmioty odpowiedzialne za realizację wskazanych działań.
Przedstawione w KRTI prognozy popytu na przewozy intermodalne pozwalają na stwierdzenie, że pomimo spowolnienia gospodarczego spowodowanego rozprzestrzenianiem się choroby zakaźnej COVID-19 wywołanej wirusem SARS-CoV-2, popyt na usługi intermodalne będzie do roku 2030 wzrastał. Ponadto, w dobie pandemii COVID-19, kiedy kierunki rozwoju w obszarze handlu międzynarodowego muszą być zdefiniowane na nowo, a na pierwszy plan wysuwa się potrzeba zwiększenia bezpieczeństwa w obrocie towarowym oraz wykorzystanie potencjału wewnątrzkrajowego, dokument wyznaczający działania rozwojowe transportu intermodalnego jest szczególnie ważną inicjatywą.
Wnioski płynące z diagnozy prowadzą do stwierdzenia, że niwelowanie barier rozwojowych dla transportu intermodalnego jest procesem wieloaspektowym, łączącym zarówno potrzebę doinwestowania infrastruktury kolejowej, morskiej, wodnej śródlądowej czy taboru ale przede wszystkim wsparcia systemu organizacji oraz zarządzania transportem intermodalnym oraz szerszego wykorzystania nowoczesnych technologii.
Znaczenie Polski w globalnych łańcuchach dostaw może wzrastać pod warunkiem wykorzystania głównej przewagi jaką jest położenie geograficzne kraju na przecięciu głównych europejskich kolejowych korytarzy towarowych (RFC5, RFC8 i RFC11). Kluczowe znaczenie dla Polski mają też korytarze Morze Bałtyckie – Morze Adriatyckie oraz Morze Północne – Morze Bałtyckie. Coraz większe potoki ruchu można zauważyć w kierunku wschód-zachód (RFC8), gdzie głównie realizowane są przewozy ładunków między Chinami a Europą, a Polska pełni tu przede wszystkim funkcję kraju tranzytowego. W celu rozwoju innych kierunków przewozowych w kolejowym korytarzu towarowym łączącym polskie porty morskie na Morzu Bałtyckim z lądowym zapleczem oraz krajami sąsiadującymi na południu Polski (RFC5), a także kolejowym korytarzu towarowym łączącym południowo-wschodnią Polskę, Słowację, Węgry i Słowenię z granicą białoruską w Małaszewiczach (RFC11), niezbędne jest podjęcie działań zarówno w zakresie rozwoju infrastruktury transportu intermodalnego, organizacji przewozów, jak i zmiany przepisów celno-podatkowych.

Organ odpowiedzialny za opracowanie projektuMI
Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektuAndrzej Bittel Sekretarz Stanu
Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RMMI
Planowany termin przyjęcia projektu przez RMIV kwartał 2021 r.
Informacja o rezygnacji z prac nad projektem (z podaniem przyczyny)-

Opcje strony

Data modyfikacji : 20.09.2021
do góry