Rejestr zmian

Wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów

Powrót
Projekt ustawy o zmianie ustawy ˗ Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw
Nazwa Data Stara wartość Nowa wartość

Informacje o przyczynach i potrzebie wprowadzenia rozwiązań planowanych w projekcie

20.11.2020 13:00 -

W początkowych miesiącach pandemii rozwój sytuacji epidemiologicznej w kraju i na świecie był nie do
przewidzenia. Przyjmowane w owym czasie ustawy osłonowe i pomocowe zawierały szereg rozwiązań, które miały chronić życie, zdrowie i mienie obywateli w obliczu narastającego zagrożenia epidemiologicznego. W chwili obecnej można uznać sytuację epidemiologiczną za opanowaną, a ryzyka za zidentyfikowane. Przegląd przyjętych w pierwszych dwóch miesiącach pandemii regulacji nakazuje dokonanie ich weryfikacji pod kątem niezbędności i dalszej celowości ich utrzymywania w świetle dostępnych danych odnoszących się do sytuacji gospodarczej kraju.

Istota rozwiązań ujętych w projekcie

20.11.2020 13:00 -

Projektowane zmiany obejmują:
- rezygnację z zakazu określonego w art. 9521 § 5 k.p.c., zgodnie z którym licytacji lokalu mieszkalnego lub nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym, które służą zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych dłużnika, nie przeprowadza się w czasie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii oraz 90 dni po jego zakończeniu. Rozwiązanie wprowadzone z inicjatywy poselskiej, któremu co do zasady przyświecały słuszne idee ochrony przed bezdomnością, spowodowała paraliż postępowań egzekucyjnych i narastanie zadłużenia wobec m.in. wierzycieli alimentacyjnych. Aktualnie przepis nie spełnia swojej zasadniczej funkcji – ochrony dłużników, którzy z powodu sytuacji związanej z COVID utracili źródło utrzymania, w związku z czym ich wierzyciele mogliby skierować egzekucję do posiadanych przez nich lokali mieszkalnych;
- korektę dotychczasowej treści art. 953 § 1 pkt 5 k.p.c. Przepis ten pozwala obecnie zainteresowanym licytacyjnym nabyciem nieruchomości zapoznać się z całością akt postępowania egzekucyjnego. Tak szeroki zakres pozyskiwania informacji o dłużniku przez osoby postronne, budzi istotne zastrzeżenia zważywszy na konstytucyjne gwarancje ochrony prywatności i przede wszystkim jest zbędny, z punktu widzenia ewentualnego nabywcy;
- wprowadzenie sprzedaży nieruchomości w drodze licytacji elektronicznej, na wzór sprawdzonych już
rozwiązań, umożliwiających sprzedaż ruchomości w drodze licytacji elektronicznej. Rozwiązania takie powinny znacząco przyczynić się do przyspieszenia egzekucji z nieruchomości, która ze względu na wielość podmiotów w niej uczestniczących jest szczególnie długotrwała. Rozwiązania takie poprawią zarazem transparentność odbywających się w jej toku przetargów. Dostrzegany jest bowiem niejednokrotnie problemów zmów między licytantami w celu obniżenia ceny nabycia, co nie będzie możliwe w toku licytacji odbywających się za pośrednictwem systemu teleinformatycznego;
- dodanie w Dziale VI Tytułu II Części trzeciej k.p.c. Rozdziału 7a zatytułowanego „Sprzedaż nieruchomości w drodze licytacji elektronicznej” - umiejscowiony po art. 986 kpc. Przepisy o sprzedaży nieruchomości umiejscowione w poprzedzających rozdziałach należałoby stosować odpowiednio tj.: z odrębnościami wynikającymi z dodawanego rozdziału; konsekwencją powyższych zmian jest też projektowana zmiana w art. 8796 § 2 k.p.c., która ujednolica zasady określające czas trwania licytacji elektronicznej – także w odniesieniu do sprzedaży ruchomości;
- w związku z przesunięciem terminu wejścia w życie przepisu art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1655, 2020 i 2217 oraz z 2020 r. poz. 288; dalej jako: „ustawa z dnia 19 lipca 2019 r.”) z dnia 1 marca 2021 r. na dzień 1 lipca 2021 r. (ustawa zmieniana w art. 6 projektu), modyfikacji wymaga art. 19 ust. 3 ustawy o obligacjach. Zmiana ma charakter porządkujący. Przepisowi temu należy nadać brzmienie uwzględniające dematerializację akcji, mającą nastąpić z dniem 1 marca 2021 r. na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2019 r. Zmiana polega na zastąpieniu użytego w przepisie wyrazu „wydawanych” wyrazem „przyznawanych”;
- zmiany w art. 3 związane są z proponowanym przesunięciem terminów wejścia w życie przepisów
wprowadzających elektroniczne postępowanie rejestrowe. Projektując rozwiązania normatywne wprowadzające do polskiego porządku prawnego prostą spółkę akcyjną założono, że postępowania rejestrowe dotyczące podmiotów działających w tej formie prawnej będą prowadzone wyłącznie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego wdrażanego w ramach projektu eKRS. Modyfikacja takiego założenia oznaczałaby konieczność wprowadzenia w okresie od dnia 1 marca 2021 r. do dnia 1 lipca 2021 r. rozwiązań umożliwiających prowadzenie postępowań rejestrowych dotyczących prostej spółki akcyjnej z wykorzystaniem papierowych formularzy oraz istniejących dotychczas systemów teleinformatycznych. Wiązałoby się to z koniecznością poniesienia na ten cel znacznych nakładów, co wobec spodziewanego wprowadzenia w dniu 1 lipca 2021 r. rozwiązań objętych projektem eKRS jest rozwiązaniem nieracjonalnym, niecelowym i niezasadnym ekonomicznie;
- w związku z przesunięciem terminu wejścia w życie przepisu art. 32 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. z dnia 1 marca 2021 r. na dzień 1 lipca 2021 r., modyfikacji wymaga art. 2 ust. 2 pkt 10 u.p.p.p.f.t. (art. 4 projektu). Zmiana ma charakter porządkowy. Przepisowi temu należy nadać brzmienie uwzględniające wprowadzenie z dniem 1 marca 2021 r. rejestru akcjonariuszy na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2019 r.
Zmiana polega na dodaniu w definicji „klienta” doprecyzowania wskazującego, że w odniesieniu do umowy o prowadzenie rejestru akcjonariuszy przez klienta instytucji obowiązanej rozumie się wyłącznie akcjonariusza, zastawnika lub użytkownika akcji wpisanego do tego rejestru. Usuwa wątpliwości co tego, kogo instytucje obowiązane prowadzące takie rejestry powinny traktować jako klientów w związku z prowadzeniem rejestru akcjonariuszy;
- w art. 5 przewiduje się wprowadzenie zmian w przepisach przejściowych (art. 295) ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych. Zmierzają one z jednej strony do umożliwienia dalszego przetwarzania dokumentacji wytworzonej przed dniem 1 stycznia 2021 r. w postaci papierowej, z drugiej zaś umożliwiają prowadzenie, przechowywanie, przetwarzanie i udostępnianie akt spraw i urządzeń ewidencyjnych w postaci tradycyjnej w sytuacji, gdyby na skutek niedających się przewidzieć okoliczności nie było to możliwe w systemie teleinformatycznym;
- zmiana art. 23 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2019 r. (art. 7 projektu) polega na tym, że przesuwany jest termin wejścia w życie art. 2, art. 4, art. 5 oraz art. 8 pkt 6 lit. e tej ustawy z dnia 28 lutego 2021 r. na dzień 1 marca 2021 r. Wobec przesunięcia terminów wejścia w życie przepisów dotyczących prostej spółki akcyjnej na dzień 1 lipca 2021 r., nie ma potrzeby, aby ww. przepisy wchodziły w życie dzień wcześniej niż pozostałe przepisy dotyczące dematerializacji akcji. Celem proponowanej zmiany art. 23 polegającej na dodaniu w tym przepisie pkt 6 jest przesunięcie terminu wejścia w życie tych przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2019 r., które modyfikują regulacje dotyczące prostej spółki akcyjnej (art. 1 pkt 2-4 i 47). Oczywistym jest bowiem, że regulacje te nie mogą wejść w życie wcześniej niż przepisy, w których brzmienie ingerują;
- zmiana art. 24 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 288 i 875) polega na tym, że przesuwa się termin wejścia w życie art. 5 pkt 3, 4 i 5 lit. b oraz art. 18 tej ustawy z dnia 1 marca 2021 r. na dzień 1 lipca 2021 r. Przepisy te odwołują się w swojej treści do regulacji ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. dotyczących prostej spółki akcyjnej, a więc powinny wejść w życie w tym samym czasie, co pozostałe regulacje dotyczącej tej formy prawnej (art. 8 projektu);
- aktualnie brak jest uzasadnienia dla utrzymywania ścisłego zakazu eksmisji z lokalu mieszkalnego (zmiany projektowane w art. 9 pkt 4 projektu). Sytuacja społeczna i epidemiologiczna nie są na tyle złe, aby ów zakaz bezwzględnie utrzymywać. Należy mieć na uwadze, że w polskim systemie prawnym nie istnieje de facto eksmisja „na bruk”. Eksmitowanemu zawsze służy prawo do przekwaterowania do innego lokalu lub pomieszczenia, w którym będzie mógł zaspokajać swoje potrzeby mieszkaniowe. Obecny zakaz wpływa nie tylko negatywnie na rynek najmu nieruchomości, ale również na inwestycje publiczne, na co zwraca uwagę Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad w pismach kierowanych do Ministerstwa Sprawiedliwości,
albowiem nie jest możliwe eksmitowanie lokatorów z budynków, które są przeznaczone np. do rozbiórki w związku z inwestycjami infrastrukturalnymi. Do Ministerstwa Sprawiedliwości niemal każdego dnia wpływają wnioski obywatelskie o zniesienie owego zakazu. Stąd propozycja zmian w art. 15zzu ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, 567, 568 i 695);
- jeśli chodzi o zmiany w ustawie z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z
zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, to przewiduje się również zmiany w art. 14ha tej ustawy, polegające na uelastycznieniu zasad przeprowadzania posiedzeń i głosować organów samorządów zawodowych adwokatów i radców prawnych (art. 9 pkt 1), nadto zmiany mające na celu wydłużenie statusu aplikanta - z roku do dwóch lat od daty zakończenia aplikacji wskazanej w zaświadczeniu o odbyciu aplikacji adwokackiej i radcowskiej - wobec tych aplikantów, którzy złożyli wniosek o dopuszczenie do egzaminów adwokackiego albo radcowskiego, wyznaczonych na dni 24 – 27 marca 2020 r. oraz spełnili przesłanki udziału w danym egzaminie, a nie przystąpili do egzaminu przeprowadzonego w terminie dodatkowym w dniach 23 – 26 czerwca 2020 r., niezależnie od
przyczyny (art. 9 pkt 2 projektu). Takie rozwiązanie wydaje się zasadne z uwagi na nadzwyczajne okoliczności, tj. przesunięcie terminu egzaminów adwokackiego i radcowskiego w 2020 r., planowanego pierwotnie na marzec i przeprowadzenie tych egzaminów w terminie dodatkowym w czerwcu z uwagi na wprowadzony na terenie całego kraju stan zagrożenia epidemicznego. Okoliczności te sprawiły, że część aplikantów nie przystąpiła do egzaminów przeprowadzonych terminie dodatkowym w szczególnym reżimie sanitarnym. W obecnym stanie
prawnym osoby te zachowują status aplikanta do dnia 31 grudnia br., tj. roku od daty zakończeniu aplikacji;
- w związku z faktem, że na gruncie obowiązujących od dnia 1 stycznia 2019 r. komornicy sądowi nie posiadają statusu przedsiębiorcy (choć od strony organizacyjnej prowadzenie działalności egzekucyjnej nie różni się istotnie od działalności gospodarczej), nie mogli oni korzystać z dobrodziejstw wynikających z ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARSCoV-2 (Dz. U. poz. 695, 875, 979 i 1086). Sytuacja taka jest z gruntu niewłaściwa i narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa. Komornicy sądowi mimo, że nie są przedsiębiorcami, prowadzą własne kancelarie na własny rachunek oraz zatrudniają pracowników. Jednocześnie wiele przepisów ustaw osłonowych wprowadziło regulacje wpływające ujemnie na dochody tej grupy zawodowej. Z tych zatem przyczyn powinno się objąć ich wsparciem określonym ustawą z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, którym zostali objęci przedsiębiorcy (art. 10 projektu).
- wprowadzone w ustawie z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875) ograniczenia w egzekucji z wynagrodzenia za pracę powodują dalsze negatywne skutki w zakresie efektywności postępowań egzekucyjnych. Ponadto przepis art. 52 ww. ustawy wywołuje wiele sporów i wątpliwości w praktyce. Powyższe przemawia za wprowadzeniem zmian we wskazanym przepisie, które z jednej strony ukierunkowane są na wyeliminowanie występujących rozbieżności interpretacyjnych poprzez uściślenie omawianych rozwiązań, z drugiej zaś strony na takie ich uszczegółowienie, aby z rozszerzonego zakresu ograniczeń z egzekucji z wynagrodzenia za pracę korzystały wyłącznie osoby, których sytuacja rzeczywiście uzasadnia objęcia ich tego typu mechanizmami pomocowymi.

Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu

20.11.2020 13:00 - MS

Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu

20.11.2020 13:00 - Anna Dalkowska Podsekretarz Stanu

Rodzaj dokumentu

20.11.2020 13:00 - projekty ustaw

Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM

20.11.2020 13:00 - MS

Planowany termin przyjęcia projektu przez RM

20.11.2020 13:00 - IV kwartał 2020 r.

Typ dokumentu

20.11.2020 13:00 - D – pozostałe projekty

Tytuł projektu

20.11.2020 13:00 -

Projekt ustawy o zmianie ustawy ˗ Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw


do góry